Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc đồng thuận phế truất Tổng thống Yoon Suk Yeol

Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc đã đồng thuận phế truất Tổng thống Yoon Suk Yeol với tỷ lệ phiếu 8/8 (toàn bộ 8 thẩm phán hiện tại đều bỏ phiếu ủng hộ). Đây là quyết định nhất trí, vượt qua yêu cầu tối thiểu 6/8 phiếu để phế truất tổng thống theo quy định pháp luật Hàn Quốc.
Lý do chính:
Tòa án kết luận rằng việc Yoon Suk Yeol ban bố thiết quân luật vào ngày 3/12/2024 là một hành vi vi phạm nghiêm trọng Hiến pháp. Cụ thể, ông đã lạm dụng quyền lực tổng thống mà không có cơ sở pháp lý hợp lệ theo Điều 77 Hiến pháp, vốn chỉ cho phép thiết quân luật trong các tình huống khẩn cấp như chiến tranh hoặc xung đột vũ trang. Tòa án khẳng định không có bằng chứng cho thấy tình hình chính trị lúc đó đủ nghiêm trọng để biện minh cho hành động này.
Hành động huy động quân đội đến Quốc hội và cố gắng ngăn chặn hoạt động lập pháp được xem là đe dọa trực tiếp đến trật tự hiến pháp và nền dân chủ. Tòa án nhấn mạnh rằng đây là sự vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ bảo vệ Hiến pháp của tổng thống.
Dù cáo buộc “nổi loạn” (insurrection) đã được Quốc hội rút khỏi nội dung luận tội tại Tòa án Hiến pháp, Tòa vẫn xem xét các hành vi liên quan (như ra lệnh bắt giữ lãnh đạo đối lập) là bằng chứng cho thấy ý định phá hoại hệ thống dân chủ.
Tuyên bố của Tòa án:
Chủ tọa Tòa án Hiến pháp, Thẩm phán Jeong Hyeong-sik, tuyên bố: “Hành vi ban bố thiết quân luật của Tổng thống Yoon Suk Yeol là một sự vi phạm nghiêm trọng Hiến pháp và luật pháp, gây tổn hại đến trật tự dân chủ. Việc phế truất là cần thiết để bảo vệ nền tảng pháp quyền của Hàn Quốc.”
Tòa án bác bỏ lập luận của Yoon rằng thiết quân luật chỉ là “cảnh báo” và không nhằm thiết lập chế độ quân sự, cho rằng hành động này vượt quá thẩm quyền hợp pháp của tổng thống.
Hậu quả của phán quyết

Yoon Suk Yeol bị phế truất: Ông chính thức trở thành tổng thống thứ hai trong lịch sử Hàn Quốc bị Tòa án Hiến pháp phế truất (sau Park Geun-hye năm 2017). Yoon mất toàn bộ quyền hạn tổng thống ngay lập tức sau phán quyết.
Bầu cử mới: Theo Hiến pháp Hàn Quốc, một cuộc bầu cử tổng thống mới phải được tổ chức trong vòng 60 ngày, tức chậm nhất vào đầu tháng 6/2025. Thủ tướng Han Duck-soo sẽ tiếp tục đảm nhiệm vai trò quyền tổng thống cho đến khi tổng thống mới được bầu.
Các vụ kiện hình sự: Phán quyết này không ảnh hưởng đến các vụ điều tra hình sự riêng biệt đối với Yoon về tội “kích động nổi loạn” và “lạm dụng quyền lực”. Ông có thể đối mặt với phiên tòa hình sự trong tương lai, với mức án tối đa là tử hình hoặc tù chung thân nếu bị kết tội.
Phản ứng ban đầu

Phe đối lập (Đảng Dân chủ): Lãnh đạo Đảng Dân chủ Lee Jae-myung hoan nghênh phán quyết, gọi đây là “thắng lợi của người dân và nền dân chủ”. Ông hiện được xem là ứng cử viên hàng đầu trong cuộc bầu cử sắp tới.
Đảng cầm quyền (Đảng Quyền lực Nhân dân – PPP): Chủ tịch PPP Kwon Young-se bày tỏ sự thất vọng nhưng kêu gọi người dân chấp nhận phán quyết để tránh thêm xung đột xã hội.
Công chúng: Các cuộc biểu tình lớn đã diễn ra tại Seoul ngay sau phán quyết. Người ủng hộ Yoon phản đối quyết định, trong khi những người phản đối ông ăn mừng trên đường phố. Cảnh sát đã triển khai hơn 20.000 nhân viên để duy trì trật tự.