Thanh niên lao động thầu phụ và người lao động có kinh nghiệm 20 năm đều chỉ nhận mức lương 2 triệu won

Theo bảng lương tháng 3 được người lao động ngành đóng tàu Cheon Hyeon-woo (35 tuổi), tác giả cuốn sách “Ngày ăn thép” chia sẻ, số tiền thực tế nhận được chỉ là 2.043.370 won, thấp hơn mức lương tối thiểu năm nay là 2.096.270 won khi quy đổi ra thu nhập hàng tháng. Tổng số tiền trả lương là 2.410.000 won nhưng đã bị khấu trừ 370.000 won tiền thuế, bảo hiểm và các khoản khác như tiền ăn uống 24.400 won, tiền đồ bảo hộ lao động 57.000 won. Cheon nói: “Tiền lương đã thấp nay còn bị trừ thêm các khoản chi phí cần thiết, thậm chí làm thêm cả thứ Bảy nhưng vẫn chỉ nhận được số tiền ấy.”

Nguyên nhân gốc rễ khiến lao động nước ngoài phải chịu nợ nần hàng triệu won và lo sợ bị lưu trú bất hợp pháp, hay lao động thầu phụ có tay nghề phải đấu tranh là do công việc sản xuất trong ngành đóng tàu không phải là công việc có mức lương đủ sống. Luật sư Choi Jeong-gyu nói: “Chính sách chỉ tăng lao động nước ngoài cho các công việc người Hàn Quốc không muốn làm là tư duy ngắn hạn. Khi số lượng lao động nước ngoài tăng lên, những công việc đó sẽ chỉ có mức lương gần mức lương tối thiểu, và càng nhiều lao động bất hợp pháp, tạo nên một vòng xoay ốc.”

Yoon Tae-hyun, Chủ tịch Công đoàn lao động thầu phụ của Hyundai Heavy Industries cho biết: “Do lương của lao động nước ngoài chỉ ở mức lương tối thiểu nên lương của lao động trong nước cũng bị kéo xuống theo. Khi công ty tuyển dụng, người lao động trong nước lại là đối tượng bị sa thải trước tiên. Ngày càng có nhiều nhận thức rằng lao động nước ngoài đang cướp việc làm của lao động trong nước.”

Dù kinh nghiệm làm việc càng cao thì mức lương cũng không khá hơn nhiều. Phân tích của Công đoàn lao động thầu phụ trong ngành đóng tàu khu vực Geoje-Tongyeong-Goseong cho thấy, với lao động có 16 năm kinh nghiệm làm công việc đấu nối tại nhà thầu A của Hanwha Ocean, tiền lương tính theo giờ vào năm 2024 là 11.730 won, chỉ tăng 460 won so với năm trước. Nếu không làm thêm giờ, lương tháng khoảng 2,7 triệu won. Sau khi khấu trừ thuế và bảo hiểm khoảng 400.000 won, số tiền thực nhận chỉ còn khoảng 2,3 triệu won.

Yoo Choi-an, cựu Phó Chủ tịch Công đoàn lao động thầu phụ trong ngành đóng tàu khu vực Geoje-Tongyeong-Goseong, từng là một thợ hàn giàu kinh nghiệm làm việc trên 20 năm nhưng tiền lương chỉ khoảng 2,5 triệu won, đã phải tự giam mình trong từng sắt rộng 1m để phản đối thực trạng này vào năm 2022.

Các chuyên gia cho rằy, chính phủ cần có tầm nhìn dài hạn về năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp. Hiện tại, tuổi trung bình của người lao động Hàn Quốc trong các xưởng đóng tàu là 40-50 tuổi. Nếu không có lao động trẻ bổ sung và khi lực lượng lao động hiện tại nghỉ hưu, nguồn lao động lành nghề trong ngành đóng tàu sẽ bị đứt gãy. Lao động nước ngoài có thể đạt được tay nghề sau một thời gian nhưng chính sách nhập cư hiện nay không đảm bảo cho họ định cư lâu dài. Nếu ngành đóng tàu gặp khó khăn trở lại, họ sẽ bị trục xuất về nước.

Giáo sư Yang Seung-hoon thuộc Đại học Kyungnam nhận xét: “Trong bối cảnh các doanh nghiệp chỉ đặt mục tiêu giảm chi phí ngắn hạn 3 năm, chính phủ cần đóng vai trò định hướng. Bởi ngành công nghiệp chỉ đề xuất tăng lực lượng lao động nước ngoài mà không có giải pháp nào khác. Vào thời kỳ ngành đóng tàu phát triển, cần cải thiện tiền lương và điều kiện làm việc để nâng cao tính bền vững của ngành.”

Đã gần 2 năm kể từ khi chính phủ nới lỏng điều kiện cấp visa để tăng lượng lao động nước ngoài vào làm việc trực tiếp cho các tập đoàn đóng tàu nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực mà các hãng đóng tàu kêu ca. Tuy nhiên, việc này đã tạo ra cấu trúc lao động ba tầng gồm công ty chính, nhà thầu phụ và lao động nước ngoài, khiến cả lao động thầu phụ và lao động nước ngoài đều rơi vào cuộc cạnh tranh về tiền lương thấp.

Từ tháng 4 năm nay, tiền lương lao động nước ngoài được điều chỉnh lên mức lương tối thiểu. Tuy nhiên, với những lao động như Manoz và Latif, người Sri Lanka làm thợ hàn tại Hyundai Heavy Industries với visa kỹ năng chung E-7-3, hết hạn hợp đồng là không còn đường về nước cũng không thể ở lại Hàn Quốc.