Liệu nguyên nhân gia tăng chi phí bảo hiểm y tế có phải từ các cơ sở y tế cấp phòng khám?

Một báo cáo của Viện Nghiên cứu Phát triển Hàn Quốc (KDI) về “Các yếu tố làm gia tăng chi phí bảo hiểm y tế và những gợi ý” đang gây tranh cãi. Viện Chính sách Y tế của Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc đã đặt câu hỏi về tính tin cậy của báo cáo, nêu ra “Giới hạn trong phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí bảo hiểm y tế”.

Ngày 21/4/2025, Viện Nghiên cứu Phát triển Hàn Quốc (KDI) đã công bố báo cáo KDI Focus với nội dung “Qua phân tích các yếu tố góp phần vào gia tăng chi phí bảo hiểm y tế trong giai đoạn 2009-2019, yếu tố giá cả được cho là yếu tố chính dẫn đến gia tăng chi phí bảo hiểm y tế.”

KDI nhấn mạnh: “Sự gia tăng đóng góp của yếu tố giá cả nổi bật ở dịch vụ ngoại trú, và tác động của yếu tố giá cả đang lan rộng ở tất cả các cơ sở y tế. Tuy nhiên, yếu tố giá cả của các cơ sở y tế cấp phòng khám đóng góp nhiều nhất vào sự gia tăng chi phí bảo hiểm y tế.”

Ngoài ra, KDI cũng cho rằng do hệ thống chuyển tuyến chưa được thiết lập đầy đủ ở Hàn Quốc, các cơ sở y tế cấp phòng khám (bệnh viện dân dã) đang có xu hướng cạnh tranh với các bệnh viện tuyến trên và cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh quá mức thay vì đóng vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu.

KDI đề xuất cần mở rộng vai trò của các bác sỹ gia đình tại các cơ sở y tế cấp phòng khám trong chăm sóc, điều trị và phòng ngừa bệnh mạn tính và nhẹ. Để làm được điều này, cần bổ sung hệ thống thanh toán dựa trên hành vi y tế hiện nay và xây dựng một hệ thống đánh giá chi tiêu chính thức để quản lý chi phí bảo hiểm y tế tốt hơn.

Viện Nghiên cứu Phát triển Hàn Quốc đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự gia tăng chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bình quân đầu người thành ba nhóm: cấu trúc dân số (yếu tố dân số), khối lượng sử dụng dịch vụ y tế (yếu tố số lượng) và giá dịch vụ (yếu tố giá cả). Họ kết luận rằng sự gia tăng giá dịch vụ của các cơ sở y tế cấp phòng khám là yếu tố quan trọng nhất dẫn đến chi phí y tế gia tăng.

Cụ thể, trong giai đoạn 2009-2019, yếu tố giá cả chiếm 76,7% sự gia tăng chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (trong đó yếu tố giá cả của cơ sở y tế cấp phòng khám chiếm 24,9% năm 2019), yếu tố số lượng chiếm 14,6% và yếu tố dân số chiếm 8,6%.

Đồng thời, trong bối cảnh thiếu biện pháp kiểm soát chi tiêu bảo hiểm y tế, việc quản lý tài chính bảo hiểm y tế thông qua tăng phí bảo hiểm và ngân sách nhà nước đang đối mặt với giới hạn. Do đó, KDI đề xuất cần bổ sung hệ thống thanh toán dựa trên hành vi y tế hiện tại để nâng cao hiệu quả chi tiêu.

Tuy nhiên, Viện Chính sách Y tế của Hiệp hội Y khoa Hàn Quốc đã bày tỏ nghi ngờ về tính tin cậy của báo cáo KDI. Viện cho rằng báo cáo “Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí bảo hiểm y tế và Giải pháp nâng cao hiệu quả chi tiêu (2025)” – là cơ sở cho KDI Focus – vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị xuất bản, nên KDI Focus mới chỉ đưa ra được một phần nội dung hạn chế.

Viện mong muốn KDI sớm xuất bản báo cáo đầy đủ để có thể đánh giá được tính khách quan của kết quả nghiên cứu. Bên cạnh đó, Viện cũng chỉ ra những hạn chế phương pháp luận và vấn đề giải thích khi phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí bảo hiểm y tế như giá cả, số lượng và dân số.

Điểm quan trọng được nêu ra là việc phân tích không thể phân biệt giữa đơn thuần tăng giá dịch vụ và sự gia tăng cường độ dịch vụ (intensity). Chi phí cao hơn do cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao hơn (như xét nghiệm nhiều hơn và điều trị chuyên sâu) có thể bị tính là “yếu tố giá cả”.

Ví dụ, việc đưa vào sử dụng thiết bị y tế mới, sử dụng thuốc chất lượng cao hoặc cung cấp dịch vụ y tế chuyên môn hóa sẽ làm tăng chi phí nhưng cũng phản ánh sự cải thiện chất lượng dịch vụ y tế. Nhưng nếu không xem xét cường độ dịch vụ, mức độ phức tạp của bệnh tật và sự đổi mới công nghệ, mà chỉ liệt kê tất cả vào “yếu tố giá cả” thì sẽ là hạn chế về phương pháp luận.

Viện Chính sách Y tế lưu ý rằng trong suốt thời gian qua, mức sống của người dân được nâng cao, nền y học dựa trên bằng chứng được áp dụng rộng rãi và công nghệ y tế phát triển, nên chi phí và nguồn lực y tế sử dụng cho mỗi lần khám bệnh đều tăng lên so với trước đây là điều dễ hiểu. Tỷ lệ chi phí y tế so với GDP đã tăng từ 5,9% năm 2009 lên 8,1% năm 2019.

Trong cùng giai đoạn, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 18,5%, trong khi thu nhập bình quân đầu người tăng 56,3% (từ 25,42 triệu won lên 39,74 triệu won). Với thu nhập gia tăng và nhu cầu về dịch vụ y tế cao cấp không co giãn, cần phải xem xét mong muốn của người dân đối với các dịch vụ y tế chất lượng cao.

Viện cũng cho biết Hàn Quốc đã xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu dựa trên bác sĩ chuyên khoa, giúp chẩn đoán chính xác và nhanh chóng, lập kế hoạch điều trị tối ưu, ngăn ngừa bệnh tiến triển và biến chứng, tăng niềm tin và sự an tâm của bệnh nhân. Các bệnh lý đòi hỏi chi phí điều trị cao ở bệnh viện tuyến trên đã được chuyển sang điều trị tại tuyến y tế cơ sở với chi phí thấp hơn, hiệu quả hơn. Chi phí khám chữa bệnh bình quân trên mỗi lần khám tại Hàn Quốc cũng thấp hơn so với các nước phát triển chủ chốt.

Tính đến tháng 4/2025, chi phí khám bác sĩ gia đình tại Anh khoảng 77.300 won, chi phí dịch vụ y tế tại Canada khoảng 118.400 won, trong khi chi phí khám ngoại trú tại Hàn Quốc chỉ khoảng 51.928 won, chỉ bằng 50-60% so với các nước kể trên.

Viện nhấn mạnh Hàn Quốc đang duy trì tất cả các chỉ số sức khỏe ở mức cao nhất thế giới với chi phí thấp, và đây là kết quả của việc vận hành hiệu quả. Tuy nhiên, khi phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí bảo hiểm y tế, cần áp dụng các phương pháp phân tích đa chiều và tinh vi hơn thay vì chỉ phân tích đơn giản theo yếu tố. Viện cảnh báo không nên đánh giá toàn bộ hệ thống y tế Hàn Quốc chỉ dựa trên một số chỉ số đơn lẻ.

Trích dẫn nguồn tin đáng tin cậy: Tạp chí Y khoa Hàn Quốc.