Giá nhãn Việt Nam giảm sốc do Trung Quốc siết chặt quy định nhập khẩu

Việc Trung Quốc thực hiện kiểm tra toàn bộ hàm lượng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và yêu cầu giấy chứng nhận vệ sinh đối với nhãn Việt Nam đã khiến xuất khẩu nhãn sang thị trường này bị tê liệt, làm giá nhãn tại vườn ở Việt Nam giảm mạnh khoảng 70% so với cùng kỳ năm trước.

Theo các nguồn tin từ ngành nhãn Việt Nam, giá nhãn tại vườn đang ở mức thấp kỷ lục là 35.000 – 40.000 đồng/kg đối với giống Ri6 và 60.000 – 70.000 đồng/kg với giống Monton. Bước vào mùa thu hoạch chính vụ, người dân đang lo lắng không tìm được đầu ra cho nhãn do thiếu vắng những thương lái đến thu mua như mọi năm.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng xuất khẩu nhãn chững lại là từ đầu năm nay, Trung Quốc – thị trường nhập khẩu nhãn lớn nhất của Việt Nam chiếm 97% sản lượng xuất khẩu, đã siết chặt các quy định về kiểm soát chất lượng đối với nhãn nhập khẩu từ Việt Nam.

Cụ thể, nếu trước đây chỉ kiểm tra ngẫu nhiên 10% lô hàng nhãn Việt Nam, nay Trung Quốc yêu cầu kiểm tra 100% tất cả các lô nhãn về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Bên cạnh đó, các lô nhãn cũng phải có giấy chứng nhận vệ sinh do các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp.

Sự thay đổi này đã kéo dài thời gian thông quan cho mỗi lô nhãn Việt Nam từ 1-2 ngày lên tới 1 tuần, khiến hàng loạt lô nhãn bị hỏng và mất phẩm chất trong quá trình chờ đợi, buộc các doanh nghiệp xuất khẩu phải bán với giá rẻ hoặc đưa vào thị trường nội địa tiêu thụ.

Theo ông Phong, một nông dân trồng nhãn ở tỉnh Tiền Giang, tình hình xuất khẩu nhãn khó khăn đã ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người trồng. Nhiều hợp đồng mua bán đã bị hủy, buộc người nông dân phải bán nhãn với giá thấp hơn nhiều so với giá đã thỏa thuận trước đó.

Chuyên gia ngành nhãn Việt Nam cảnh báo nếu vấn đề kiểm soát hàm lượng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và thủ tục thông quan không được giải quyết kịp thời, ngành nhãn có thể đối mặt với nguy cơ khủng hoảng lớn hơn. Hiệp hội Rau quả Việt Nam đã kiến nghị chính phủ có giải pháp khẩn trương để tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm thủ tục thông quan nhãn sang Trung Quốc chỉ mất 3-4 ngày và mở rộng số lượng phòng kiểm nghiệm dư lượng tại Việt Nam.

Trung Quốc luôn là thị trường xuất khẩu nhãn lớn nhất của Việt Nam. Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu nhãn của Việt Nam sang Trung Quốc đạt kỷ lục 3,3 tỷ USD, chiếm khoảng một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của cả nước (7,15 tỷ USD).

Tuy nhiên, trong 2 tháng đầu năm nay, do ảnh hưởng của các quy định mới của Trung Quốc, xuất khẩu nhãn của Việt Nam đã giảm tới 69% so với cùng kỳ năm ngoái, chỉ đạt 52,7 triệu USD, thấp hơn cả xuất khẩu chuối. Theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu nhãn đạt 3,5 tỷ USD trong năm nay.