Bộ Lao động tăng cường kiểm tra các công trường xây dựng có nguy cơ trả lương chậm trễ và tai nạn nghiêm trọng trong nửa đầu năm 2025

Bộ Lao động và Việc làm sẽ ứng phó nghiêm khắc hơn với các doanh nghiệp cố tình và thường xuyên vi phạm pháp luật thông qua việc lựa chọn và tập trung.

Đặc biệt, từ năm nay, thay vì chỉ kiểm tra lĩnh vực liên quan khi có vấn đề nảy sinh, Bộ sẽ tập trung tất cả nguồn lực giám sát vào các địa điểm có vấn đề để tiến hành “Kiểm tra tổng hợp quy mô lớn tại cơ sở” (bao gồm lao động và an toàn lao động toàn diện).

Ngoài ra, kế hoạch cũng nhằm tăng cường hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và lĩnh vực dễ bị tổn thương, tích cực thúc đẩy và hỗ trợ sự thay đổi tự nguyện tại hiện trường để cải thiện thực tế môi trường làm việc.

Vào ngày 25 tháng 2 năm 2025, Bộ Lao động và Việc làm đã công bố “Kế hoạch Kiểm tra tại Cơ sở năm 2025” với nội dung như trên, nhằm bảo vệ tốt hơn cho người lao động dễ bị tổn thương và xây dựng nơi làm việc an toàn.

Kế hoạch này tăng cường hợp nhất và liên kết các lĩnh vực giám sát lao động và an toàn sức khỏe nghề nghiệp, trước đây được lập kế hoạch và thực hiện riêng rẽ. Nó cũng cải cách toàn diện phương thức và nội dung giám sát để tìm ra nguyên nhân yếu kém cơ bản trong các ngành, dẫn đến những cải thiện thực tế tại hiện trường.

◆ Xử lý nghiêm các doanh nghiệp cố tình và thường xuyên vi phạm pháp luật

Đầu tiên, trong nửa đầu năm 2025, đối với ngành xây dựng – lĩnh vực đặc biệt dễ bị tổn thương về trả lương chậm trễ và tai nạn lao động, Bộ sẽ tiến hành kiểm tra tổng hợp tại các công trường chính trên toàn quốc của “10 doanh nghiệp xây dựng có nguy cơ trả lương chậm trễ hoặc tai nạn nghiêm trọng” cao nhất.

Bên cạnh đó, giám sát dựa trên dữ liệu sẽ được tăng cường để phòng ngừa. Các cơ sở có nguy cơ cao về quản lý lao động và tai nạn lao động sẽ được sàng lọc sẽ được giám sát theo kế hoạch với trọng tâm phòng ngừa.

Đặc biệt, trong lĩnh vực an toàn lao động, khi phát hiện tình huống nguy hiểm thông qua phân tích tai nạn, cảnh báo nguy cơ sẽ được ban hành để đối phó kịp thời.

Các lĩnh vực mới nổi như “YouTuber doanh nghiệp/sản xuất truyện tranh web” gần đây đã nêu ra vấn đề khoảng trống trong việc bảo vệ quyền lao động, sẽ được ưu tiên giám sát theo kế hoạch.

Ngoài ra, đối tượng “Kiểm tra Lao động Đặc biệt” đối với các doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng pháp luật về nợ lương sẽ được xác định rõ ràng hơn. Khi kiểm tra đặc biệt được thực hiện, kiểm tra đồng thời lao động và an toàn lao động sẽ được áp dụng để đối phó không khoan nhượng.

◆ Thúc đẩy và hỗ trợ sự thay đổi tự nguyện theo ngành công nghiệp

Trước đây, kiểm tra tại cơ sở chủ yếu tập trung vào doanh nghiệp cá nhân. Từ nay, kiểm tra sẽ được thực hiện theo ngành nghề dễ bị tổn thương.

Bộ cũng sẽ áp dụng tiếp cận từng bước thông qua hướng dẫn cải thiện tự nguyện trước đó, tập trung vào các vấn đề cốt lõi trong quá trình kiểm tra lao động, và kết nối tư vấn sau đó nếu cần thiết, để thúc đẩy sự thay đổi và lan tỏa tự nguyện.

Đặc biệt trong năm nay, các ngành như xây dựng và đóng tàu, nơi thường xảy ra vấ nợ lương và tai nạn lao động do cơ cấu nhà thầu phụ phổ biến, và các ngành khác dễ bị tổn thương do yếu tố khí hậu và đặc thù khu vực, sẽ được lựa chọn để tập trung chỉ đạo.

Nội dung giám sát cũng sẽ không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và khắc phục vi phạm pháp luật. Khảo sát tình hình thực tế, khảo sát ý kiến… cũng sẽ được tiến hành song song để tìm ra nguyên nhân cơ bản yếu kém và có thể chỉ đạo, kết nối tư vấn để cải thiện căn cơ.

Sau khi kết thúc giám sát, để ngăn chặn vi phạm tái diễn, các trường hợp báo cáo vi phạm mới sẽ được “kiểm tra lại” nghiêm ngặt. Đối với các cơ sở có nguy cơ tai nạn lao động, sẽ tiến hành “kiểm tra xác minh” để kiểm tra tình hình tuân thủ sau kiểm tra và thanh tra.

Phương thức và nội dung kiểm tra tại cơ sở làm việc

Kiểm tra và đánh giá rủi ro an toàn tại chỗ cho các doanh nghiệp nhỏ cũng sẽ được tăng cường.

Đối với các doanh nghiệp dưới 30 người lao động, thay vì phát hiện vi phạm, hướng dẫn tư vấn quản lý lao động tại chỗ sẽ được ưu tiên. Đối với các cơ sở dưới 50 người lao động trong các ngành có nguy cơ tai nạn nghiêm trọng cao, thanh tra chuyên sâu về đánh giá rủi ro sẽ được tăng cường.

◆ Nâng cao năng lực thanh tra lao động và đầu tư cơ sở hạ tầng

Bộ Lao động và Việc làm dự định đào tạo và phát triển đội ngũ thanh tra lao động giỏi và chuyên nghiệp để cung cấp dịch vụ thanh tra chất lượng cao hơn.

“Hệ thống Chứng nhận Thanh tra Lao động” sẽ lần đầu tiên được triển khai, theo đó các thanh tra lao động có kinh nghiệm và kiến thức phong phú sẽ được cấp chứng nhận chính thức sau khi vượt qua kỳ thi của Bộ và được cung cấp các khóa đào tạo chuyên sâu đạt chuẩn chuyên gia.

Tất cả các cơ sở đã được thanh tra sẽ được khảo sát trực tuyến trong vòng 1 tháng sau khi hoàn thành thanh tra về tính phù hợp của quá trình và nội dung thanh tra, mức độ hỗ trợ quản lý lao động… để đóng góp cho việc cải thiện chính sách.

Bên cạnh đó, việc sử dụng công nghệ và thiết bị tiên tiến như máy bay không người lái, ống kính công nghiệp, máy quay âm thanh siêu âm… trong quá trình thanh tra cũng sẽ được khuyến khích để nâng cao chất lượng thanh tra thông qua việc đầu tư cơ sở hạ tầng.

Kim Moon-soo, Bộ trưởng Bộ Lao động và Việc làm, cho biết: “Thanh tra tại cơ sở liên quan trực tiếp đến đời sống, quyền lợi của người lao động và tính mạng người lao động, do đó không được để xảy ra bất kỳ sơ hở nào. Trong năm nay, trên cơ sở thực thi nghiêm ngặt luật lao động, chúng tôi sẽ tiến hành thanh tra tại cơ sở một cách đầy đủ để đảm bảo mọi người lao động được đối xử công bằng và làm việc trong môi trường an toàn.”

Thông tin liên hệ: Cục Chính sách Tiêu chuẩn Lao động (044-202-7531), Cục Chính sách Thanh tra An toàn Tai nạn Lao động (044-202-8902) thuộc Bộ Lao động và Việc làm.