Tập đoàn bán lẻ lớn Homeplus đệ đơn xin phá sản, nỗi thất bại của ‘siêu thị lớn’ giữa cuộc đua thương mại điện tử
Homeplus, tập đoàn bán lẻ lớn thứ hai của Hàn Quốc, đã chính thức đệ đơn xin phá sản sau 27 năm hoạt động, đánh dấu một trong những cuộc khủng hoảng lớn nhất của doanh nghiệp. Việc vay nợ lớn để thâu tóm công ty trước khi ngành bán lẻ chuyển sang thương mại điện tử đã trở thành gánh nặng khiến Homeplus phải đối mặt với tình trạng thua lỗ kéo dài.
Tòa án Phá sản Quận Seoul ngày 4/3 đã phê chuẩn đơn xin phá sản của Homeplus chỉ 11 giờ sau khi tiếp nhận. Tập đoàn này buộc phải đệ đơn sau khi xếp hạng tín dụng doanh nghiệp bị hạ từ A3 xuống A3- hồi cuối tháng 2, khiến chi phí đi vay tăng cao. Tòa án yêu cầu ban lãnh đạo hiện tại của Homeplus phải nộp kế hoạch phục hồi trước ngày 3/6.
Tuy nhiên, việc liệu Homeplus có vượt qua được khó khăn vẫn còn là dấu hỏi lớn. Tập đoàn này đã lỗ lớn trong 3 năm liên tiếp và tính riêng 3 quý đầu năm 2024, họ lỗ ròng 1.571 tỷ won (tương đương 2,8 nghìn tỷ đồng). Tính đến cuối tháng 11/2024, nợ ròng của Homeplus là 5,3 nghìn tỷ won (95 nghìn tỷ đồng) và tỷ lệ nợ lên tới 1.408,6%.
Cuộc khủng hoảng của Homeplus bắt nguồn từ thương vụ mua lại 7,2 nghìn tỷ won (130 nghìn tỷ đồng) từ Tesco Anh năm 2013 của quỹ đầu tư MBK Partners. Để hoàn tất thương vụ, MBK đã vay tới 4,3 nghìn tỷ won, khiến Homeplus phải gánh khoản nợ lớn ngay từ đầu. Doanh nghiệp phải bán hoặc cho thuê lại 20 cửa hàng để trả nợ 4 nghìn tỷ won trong những năm đầu.
Tuy nhiên, sự bùng nổ của thương mại điện tử đã làm suy yếu lợi thế của mô hình bán lẻ truyền thống. Đặc biệt sau đại dịch COVID-19 năm 2020, thị trường bán lẻ chuyển nhanh sang các nền tảng thương mại điện tử như Coupang, khiến Homeplus chịu tác động nặng nề và lỗ từ năm 2021.
“Homeplus đã thất bại trong việc chuyển đổi sang thương mại điện tử, họ thậm chí không đủ khả năng đầu tư vào kênh bán hàng trực tuyến mà chỉ tập trung trả nợ,” một quan chức chuỗi siêu thị lớn nhận xét.
Hoạt động thoái vốn khỏi các cửa hàng lớn cũng làm giảm năng lực cạnh tranh của Homeplus. Theo đánh giá của Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Hàn Quốc, “Các siêu thị truyền thống của Homeplus đang gặp khó khăn do thói quen tiêu dùng của người dân thay đổi, trong khi việc liên tục đóng cửa hàng đã hạn chế khả năng phục hồi lợi nhuận.”
Sự kiện Homeplus phá sản đã gây áp lực lên toàn ngành bán lẻ lớn, bởi đây không phải vấn đề riêng lẻ. Thống kê của Bộ Công Thương Hàn Quốc cho thấy doanh thu siêu thị năm 2024 giảm 0,8%, trong khi các phân khúc khác như trung tâm mua sắm, cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini đều tăng nhẹ.
Nhiều khả năng Homeplus sẽ phải cắt giảm lớn quy mô hoạt động để phục hồi, đồng nghĩa với nguy cơ sa thải lớn. Số lượng nhân viên của công ty đã giảm 26,5% từ mức 26.477 người năm 2015 xuống còn 19.465 vào tháng 9/2024. Công đoàn Homeplus kêu gọi chính phủ can thiệp để giải cứu doanh nghiệp, cảnh báo có thể xảy ra động thái đóng cửa hàng, thoái vốn tài sản và sa thải hàng loạt.
Tuy nhiên, phía lãnh đạo Homeplus khẳng định sẽ không cắt giảm nhân sự và cho rằng doanh nghiệp có đủ tài sản bất động sản trị giá 4,7 nghìn tỷ won để đàm phán với các chủ nợ về khoản nợ tài chính khoảng 2 nghìn tỷ won, không tính nợ thuê bất động sản.
