Lao động nhập cư ngành đóng tàu bị đuổi việc và đẩy đến tình trạng bất hợp pháp sau hơn 1 năm làm việc

Ngày 15/4/2025, tại Trung tâm Người nhập cư Ulsan, ông Channa Charaaz, lao động nhập cư người Sri Lanka, người từng làm công việc hàn cho Hyundai Heavy Industries cho biết ông gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm mới sau khi nghỉ việc tại đây.

“Tôi đến Hàn Quốc để làm việc, nhưng nếu bị đuổi đi thì làm thế nào? Tôi không phải đến đây để trở thành người nhập cư bất hợp pháp,” ông Channa Charaaz, 46 tuổi, nói một cách xúc động.

Ông Charaaz nhập cảnh Hàn Quốc vào cuối năm 2025 và làm việc với tư cách lao động tay nghề thông thường (visa E-7-3) cho Hyundai Heavy Industries (HD) với công việc hàn tàu. Sau hợp đồng 1 năm đầu tiên, ông gia hạn 3 tháng nhưng tháng trước đã nhận được thông báo khó có thể gia hạn hợp đồng nữa do đánh giá kỹ thuật hàn của công ty chỉ ở mức B.

Charaaz cho biết ông không có nhiều cơ hội để hàn tại công trường. Với khả năng tiếng Hàn tương đối tốt, ông đã đóng vai trò phiên dịch tại hiện trường giữa người quản lý Hàn Quốc và lao động nhập cư. Ông nói mình thường xuyên phải làm những công việc lặt vặt vì “khả năng ngôn ngữ”. Trước khi đánh giá, ông đã phải tập luyện hàn gấp rút.

Sau khi hợp đồng kết thúc, Charaaz nhận được visa tìm việc (D-10) nhưng cho biết ông đã tìm kiếm công việc hàn tàu tại Ulsan, Gyeongju và Geoje mà không thành công do số lượng việc làm ít ỏi và thủ tục tuyển dụng lao động tay nghề thông thường phức tạp.

Mudida Manoz, 44 tuổi, cũng là lao động nhập cư Sri Lanka từng làm công việc hàn cho Hyundai Heavy Industries, đã nghỉ việc vào cuối tháng 2. Mặc dù mang hình thức nghỉ việc tự nguyện nhưng Manoz cho biết anh chưa nhận được giải thích đầy đủ. Theo nguyên tắc, lao động tay nghề thông thường không thể chuyển nơi làm việc trừ khi công ty đóng cửa hay phá sản, nhưng công ty đã chấp nhận đơn xin nghỉ việc của Manoz với lý do “chuyển việc”. Manoz đã nộp đơn xin cấp visa tìm việc vào tháng trước nhưng vẫn chưa nhận được.

“Tôi lo lắng rằng bất cứ lúc nào cũng có thể trở thành người nhập cư bất hợp pháp. Khi đến Hàn Quốc, tôi đã phải vay nợ nhiều để trả phí xin visa vì nghĩ rằng mình sẽ làm việc cho công ty lớn và có thu nhập cao. Nếu phải về nước ngay bây giờ, tôi không thể tồn tại được,” Manoz chia sẻ.

Một số lao động nhập cư khác đã rời khỏi công ty và trở thành người nhập cư bất hợp pháp sau khi công ty viết lý do “chuyển việc” trên giấy nghỉ việc.

Ban đầu, lương của những người ký hợp đồng trực tiếp với công ty được hứa hẹn ở mức 80% thu nhập quốc dân bình quân đầu người (GNI) của Hàn Quốc. Với GNI bình quân đầu người năm 2025 là 47,248,000 won, mức lương dự kiến là khoảng 37 triệu won/năm. Họ kỳ vọng nhận được khoảng 3 triệu won/tháng nhưng thực tế chỉ nhận được khoảng 2 triệu won. Nếu không làm thêm giờ, mức lương chỉ khoảng 1,9 triệu won.

Theo bảng lương tháng 7 năm ngoái của Charaaz, tổng số tiền lương cơ bản và phụ cấp nhận được là 2,83 triệu won nhưng sau khi trừ đi bảo hiểm xã hội, lương ròng chỉ còn 1,952,990 won. Khoản bị khấu trừ lớn nhất là 516,500 won với tên gọi “Chi phí hỗ trợ sinh hoạt người nước ngoài” mà không có lý do cụ thể.

Tại buổi đối thoại khẩn cấp về lao động nhập cư ngành đóng tàu tại Trung tâm Người nhập cư Ulsan ngày 15/4, bà Kim Hyun-ju, Giám đốc Trung tâm, nhận định rằng: “Dường như xã hội chúng ta đã đưa lao động nhập cư đến để giải quyết vấn đề dân số nhưng lại đối xử với họ như hàng hóa, sử dụng và vứt bỏ tại các công trường. Chúng ta cần chấp nhận họ là những người hàng xóm đích thực.”

Hyundai Heavy Industries đã trực tiếp tuyển dụng lao động tay nghề thông thường từ tháng 9/2025, còn Hyundai Mipo từ tháng 7/2025. Tính đến cuối tháng 1 năm nay, hai công ty này đã trực tiếp tuyển dụng hơn 1.400 lao động nhập cư. Từ cuối tháng trước, nhiều người đã mất việc do hết hợp đồng. Theo lao động nhập cư, khoảng 100 người đã hoặc sắp hết hạn hợp đồng, trong khi công ty không công bố con số chính xác.

Lao động nhập cư làm việc cho các nhà thầu phụ của hai công ty lớn này chiếm khoảng 6.500 người, tương đương 26% tổng lực lượng lao động.

Dự kiến đến năm sau, thành phố Ulsan và tỉnh Gyeongsangnam sẽ đưa thêm 1.310 lao động tay nghề thông thường ngành đóng tàu theo dự án thí điểm cấp visa vùng nhưng kế hoạch này đã bị tạm dừng.