Chủ doanh nghiệp Hàn Quốc buộc phải sử dụng lao động nước ngoài bất hợp pháp do thiếu hụt nguồn lực lao động

Tại các nhà máy sản xuất của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở các vùng nông thôn, tình trạng sử dụng lao động nước ngoài bất hợp pháp đang trở nên phổ biến. Dù nhận thức được rủi ro bị xử phạt nếu bị phát hiện, nhiều chủ doanh nghiệp vẫn buộc phải thuê lao động bất hợp pháp với mức lương cao hơn để duy trì hoạt động kinh doanh do khan hiếm lao động trầm trọng.

Theo dữ liệu mà Bộ Tư pháp Hàn Quốc cung cấp vào ngày 18/12/2026, mặc dù chính phủ đã nới lỏng hạn ngạch tuyển dụng lao động nước ngoài để giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhưng số lượng lao động nước ngoài bất hợp pháp lại tăng mạnh trong thời gian gần đây.

Một công ty sản xuất linh kiện máy móc tại tỉnh Jeollabuk-do có 22 lao động, trong đó 16 người là lao động nước ngoài từ Philippines và Thái Lan. Tuy nhiên, 10 người trong số họ đang có tình trạng lưu trú bất hợp pháp. Đại diện công ty cho biết: “Do nằm ở vùng nông thôn hẻo lánh, chúng tôi gặp nhiều khó khăn trong việc tuyển dụng lao động nước ngoài. Nếu không tuyển lao động bất hợp pháp, nhà máy sẽ không thể duy trì hoạt động được.”

Tại một doanh nghiệp nông nghiệp ở tỉnh Gyeongsangnam-do, do công việc quá vất vả khiến cả lao động nước ngoài cũng né tránh, doanh nghiệp đã buộc phải thuê lao động bất hợp pháp theo hình thức “làm việc ngắn hạn” qua các công ty tuyển dụng nhân lực. Giám đốc doanh nghiệp này thừa nhận: “Lương của lao động nước ngoài hợp pháp là 100.000 won/ngày, nhưng lao động bất hợp pháp phải trả thêm phụ cấp rủi ro lên tới 150.000 won/ngày, thậm chí 200.000 won/ngày trong mùa cao điểm. Tôi biết việc làm đó là bất hợp pháp, nhưng không có cách nào khác để duy trì hoạt động kinh doanh.”

Theo số liệu của Bộ Tư pháp, số vụ phát hiện lao động nước ngoài bất hợp pháp đã tăng vọt từ 14.163 vụ năm 2020 lên 39.038 vụ năm 2023 và 35.180 vụ trong 9 tháng đầu năm 2024. Trong năm 2023, lĩnh vực sản xuất ghi nhận số vụ cao nhất với 9.034 vụ, tiếp đến là lĩnh vực ăn uống và lưu trú với 3.664 vụ, dịch vụ mát-xa với 2.148 vụ. Ngoài ra, còn có 1.420 vụ trong lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp và 821 vụ trong lĩnh vực xây dựng.

Theo chính sách cấp phép lao động ngoài nước mới được sửa đổi năm 2022, những lao động ngoài nước có trình độ tiếng Hàn tốt và đã làm việc đủ thời gian tại một nơi làm việc có thể được gia hạn tới 10 năm làm việc tại Hàn Quốc. Tuy nhiên, vẫn không ít lao động nước ngoài tiếp tục làm việc bất hợp pháp sau khi hết thời hạn này.

Một đại diện của một công ty quản lý lao động nước ngoài nhận định: “Do có thu nhập cao hơn nhiều so với ở quê nhà nên nhiều lao động nước ngoài không muốn về nước ngay cả sau khi hết thời hạn 10 năm. Việc tuyển dụng lao động bất hợp pháp đã trở nên phổ biến tại nhiều cơ sở sản xuất, và các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng không mong muốn bị chính phủ thanh tra, kiểm tra.”

Đặc biệt tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở vùng nông thôn hay những nơi có điều kiện làm việc khắc nghiệt, việc nới lỏng hạn ngạch tuyển dụng lao động nước ngoài không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng, buộc họ phải tuyển dụng lao động bất hợp pháp như một giải pháp khẩn cấp. Theo luật hiện hành, nếu bị phát hiện tuyển dụng người lao động bất hợp pháp, chủ lao động có thể đối mặt với mức phạt tù lên đến 3 năm hoặc phạt tiền lên đến 30 triệu won. Tuy nhiên, để duy trì hoạt động sản xuất, nhiều doanh nghiệp đành phải “nuốt trâu cật để bứt râu” bằng cách tuyển dụng lao động bất hợp pháp.

Do đó, dư luận tại các cơ sở sản xuất đang kêu gọi nới lỏng hoàn toàn hạn ngạch tuyển dụng lao động nước ngoài hoặc cấp tình trạng lưu trú hợp pháp cho lao động nước ngoài đã làm việc lâu năm.

Giáo sư Kinh tế Lee Jeong-hee từ Đại học Trung ương nhận định: “Có không ít doanh nghiệp vừa và nhỏ buộc phải tuyển dụng lao động bất hợp pháp do tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng. Giải pháp hiệu quả là tiếp nhận đơn tự nguyện khai báo của lao động bất hợp pháp, phân loại theo mức độ vi phạm, và cấp tình trạng lưu trú hợp pháp cho những lao động có mức độ vi phạm thấp và có kỹ năng, kinh nghiệm.”