Chính sách di cư đối với người nước ngoài trong bối cảnh tỷ lệ sinh thấp ở Hàn Quốc
Tỷ lệ sinh thấp đang khiến Hàn Quốc lo lắng về tương lai. Chính phủ đã nỗ lực không ngừng để vượt qua tình trạng này, với nhiều bộ ngành khác nhau ra sức nhằm tăng tỷ lệ sinh. Tuy nhiên, những nỗ lực này vẫn chưa thể thay đổi suy nghĩ của thế hệ trẻ về việc kết hôn và sinh con. Nguyện vọng của người dân về tăng tỷ lệ sinh vẫn chưa được đáp ứng.
Ngược lại, số lượng người nước ngoài sinh sống tại Hàn Quốc ngày càng tăng mỗi năm. Năm 2023, có khoảng 2,26 triệu người nước ngoài đang cư trú ở Hàn Quốc. Lao động nước ngoài và người nhập cư qua đường hôn nhân liên tục gia tăng. Chính phủ đã bắt đầu cấp visa cho người giúp việc nhà để đáp ứng nhu cầu lao động. Khó lường được cần phải có bao nhiêu lao động ngoại quốc để đáp ứng thị trường lao động. Nếu dân số tiếp tục giảm, sẽ cần chấp nhận di cư nhiều hơn để ổn định kinh tế và xã hội.
Bộ Tư pháp đã đưa ra chính sách visa chuyên biệt cho từng khu vực để giải quyết vấn đề thiếu lao động. Chính sách này hỗ trợ các tự trị địa phương đang thiếu nguồn lao động. Người nhận visa chuyên biệt được phép lưu trú 5 năm và có thể đưa con nhỏ theo. Sau 2 năm làm việc chăm chỉ tại vùng được chỉ định, họ có thể di chuyển nội vùng đến khu vực khác cũng đang thiếu lao động. Mặc dù chỉ là visa ngắn hạn 5 năm, nhưng nó giống như chính sách di cư nước ngoài để đối phó với sự suy giảm dân số. Khi chính quyền địa phương yêu cầu lao động nước ngoài, Bộ Tư pháp sẽ xem xét trình độ học vấn (tốt nghiệp cao đẳng) và địa chỉ dự kiến của người lao động trước khi cấp visa.
Tất cả những điều này đều bắt nguồn từ vấn đề sinh thấp. Đây là chính sách của Bộ Tư pháp dựa trên kinh nghiệm từ việc tiếp nhận lao động nước ngoài trước đó nên chắc hẳn đã được cân nhắc kỹ lưỡng. Tuy nhiên, chính sách di cư người nước ngoài không đơn giản như vậy. Ngay cả các quốc gia đi đầu trong chính sách di cư cũng đã triển khai chính sách visa lao động để giải quyết nhu cầu. Nhưng rồi chính sách nhập cư lao động đó đã trở thành vấn đề xã hội nghiêm trọng. Trong thời kỳ kinh tế phát triển, lao động nước ngoài rất cần thiết. Nhưng khi khủng hoảng tài chính ập đến, xung đột nổ ra khắp nơi. Các quốc gia châu Âu đón nhận dòng di cư lớn hiện đang phải đối mặt liên tục với những xung đột chủng tộc.
Do đó, chúng ta cần cân nhắc chính sách di cư người nước ngoài một cách có hệ thống hơn. Nếu có thể, ưu tiên huy động nguồn lao động trong nước trước khi nhập cư lao động ngoại. Cần hỗ trợ khoảng 440.000 thanh niên thất nghiệp có ý muốn làm việc. Điều kiện lao động cần được cải thiện để thu hút lực lượng lao động đối với các ngành công việc 3D. Bất kỳ nghề nghiệp nào cũng đều cần được đối xử tôn trọng và có mức lương xứng đáng. Không nên bỏ qua lợi ích từ lực lượng lao động trong nước cho sự phát triển công nghiệp. Cũng cần có giải pháp để ngăn chặn sự chảy máu chất xám ra nước ngoài, tạo điều kiện để họ có thể nghiên cứu và làm việc trong nước.
Hiện nay, nhập cư lao động nước ngoài là lựa chọn duy nhất để bổ sung nguồn nhân lực. Chính sách di cư nên hướng đến thu hút lao động có trình độ cao và kỹ năng giỏi phù hợp với kế hoạch phát triển quốc gia. Hàn Quốc mới chỉ là quốc gia phát triển nên đang cần nhân tài. Lao động phổ thông có thể được giải quyết bằng visa ngắn hạn, đồng thời ngăn chặn tình trạng cư trú bất hợp pháp. Tuy nhiên, cần mở rộng thu hút nhân lực chất lượng cao từ nước ngoài. Các quy định và luật lệ cũng cần được hoàn thiện cho một xã hội đa dạng. Di cư không chỉ là bổ sung lao động mà còn đồng nghĩa với hòa nhập những người có văn hóa và bản sắc khác. Sự thay đổi nhận thức của người dân trong việc hiểu và chấp nhận sự khác biệt là điều cần có trước. Phải chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh xảy ra xung đột chủng tộc.
Một thời đại mới không trông đợi đang tới gần với chúng ta. Không ai có thể dự đoán được những thay đổi lớn đến đâu về hệ thống quốc gia và văn hóa xã hội. Một mặt, chúng ta mong muốn tỷ lệ sinh tăng cao. Mặt khác, hy vọng rằng những kinh nghiệm từ việc quản lý lực lượng lao động nước ngoài trước đây sẽ giúp định hình nên một chính sách di cư đột phá cho tương lai đất nước.