Cần cải thiện tình trạng nợ lương đối với lao động nhập cư bất hợp pháp khẩn cấp

Tình trạng chủ doanh nghiệp cố tình nợ lương người lao động nhập cư bất hợp pháp bằng cách lợi dụng tình trạng cư trú của họ vẫn khó được cải thiện. Việc lợi dụng điểm yếu “cư trú bất hợp pháp” của họ để nợ lương và đe dọa trục xuất để bắt họ phải im lặng là điều phi lý và phản ánh nền văn hóa lao động lạc hậu của Hàn Quốc. Đối xử với người nước ngoài là tương đối, nếu nghĩ đến hoàn cảnh của cộng đồng người gốc Hàn ở nước ngoài, đây là vấn đề không thể bỏ qua. Chỉ khi nâng cao nhận thức về nhân quyền, đất nước mới có thể trở thành một quốc gia tiên tiến thực sự.

Theo số liệu được Bộ Lao động và Việc làm cung cấp cho Văn phòng của Đại biểu Quốc hội Dân chủ Đồng hành Lee Yong-woo tại Ủy ban Môi trường và Lao động, có khoảng 23.200 lao động nhập cư bất hợp pháp trong số 283.212 người bị nợ lương năm ngoái đã phải chịu thiệt hại khoảng 110,8 tỷ won vì không thể khiếu nại do bị chủ lợi dụng tình trạng cư trú của họ và đe dọa trục xuất. Các chuyên gia đang kêu gọi bảo vệ tiền lương và tăng cường công bằng lao động đối với lao động nhập cư bất hợp pháp bị bỏ mặc trong một bất lợi về cơ chế khiếu nại nợ lương.

Theo dữ liệu do Bộ Lao động và Việc làm gửi đến Văn phòng của Đại biểu Quốc hội Đảng Dân chủ Đồng hành Lee Yong-woo tại Ủy ban Môi trường và Lao động, trong số 283.212 người bị nợ lương năm ngoái, có 23.254 người cư trú bất hợp pháp, chiếm 8,2%. Số tiền bị nợ lương của lao động nhập cư là 11,084 tỷ won, tương đương 5,4% tổng số tiền bị nợ. Số tiền bị nợ lương của lao động nhập cư bất hợp pháp đã vượt quá 100 tỷ won mỗi năm kể từ năm 2022.

Vấn đề là nếu họ tố cáo, họ có nguy cơ bị bắt vì vi phạm luật nhập cư hoặc bị trục xuất. Trên thực tế, vào ngày 18 tháng 4, một lao động nhập cư người Philippines đã gửi đơn khiếu nại vì bị nợ lương đã bị bắt với lý do hết hạn cư trú khi đang trên đường về nhà sau cuộc điều tra và hiện đang phải trải qua thủ tục trục xuất. Khả năng thu hồi tiền lương của người lao động này vẫn không rõ ràng.

Vấn đề hệ thống này cũng được xác nhận trong báo cáo “Tình hình và Giải pháp Khiếu nại cho Lao động nhập cư Bị nợ lương” của Ủy ban Quốc gia về Nhân quyền. Theo báo cáo này, 90% lao động nhập cư được khảo sát coi nợ lương là vấn đề nghiêm trọng và hầu hết họ do dự tố cáo hoặc lo lắng bị trục xuất sau khi khiếu nại do tình trạng cư trú bất hợp pháp của mình.

Các trường hợp chủ lợi dụng tình trạng cư trú bất hợp pháp để cố ý nợ lương vẫn tiếp tục xảy ra. Chị Suji người Thái Lan đã làm việc trong một nhà hàng ở Cheonan trong một năm, bị nợ lương hàng tháng 8 triệu won và tiền thôi việc 2,2 triệu won, chủ nhà hàng còn công khai đe dọa rằng “báo cáo thì sẽ bị trục xuất”. Thậm chí còn có trường hợp đặc biệt là lao động nhập cư bất hợp pháp lợi dụng những người lao động nước ngoài khác trong điều kiện còn khó khăn hơn.

Vấn đề nợ lương của lao động nhập cư cần được bảo vệ theo Luật Tiêu chuẩn Lao động, bất kể tình trạng cư trú. Tuy nhiên, trên thực tế, Luật Nhập xuất cảnh là một rào cản lớn. Khi trở thành nạn nhân của các chủ lưu manh lợi dụng điểm yếu chí tử này, họ trở nên bất lực như những con côn trùng mắc vào tơ nhện. Những sự phi lý đáng xấu hổ này vẫn tiếp diễn ở Hàn Quốc, một quốc gia văn minh.

Các chuyên gia cho rằng hiện tượng lạc hậu này cần được khắc phục ngay lập tức. Song Eun-jeong, Giám đốc Trung tâm Bạn bè của Người nhập cư, xác định đây là “xâm phạm nhân quyền” và cho biết “thuật ngữ ‘cư trú bất hợp pháp’ nên được thay thế bằng ‘người cư trú chưa đăng ký’ theo khuyến nghị của Liên Hợp Quốc và Ủy ban Quốc gia về Nhân quyền”. Lee Han-sook, Giám đốc Viện Nghiên cứu Di cư và Nhân quyền, cũng nhấn mạnh “cần cải cách hệ thống để ngăn chủ cố tình nợ lương và thực sự bảo vệ quyền của người lao động”. Park Jung-hyung, Giám đốc Trung tâm Nhân quyền và Di cư Hàn Quốc, nhấn mạnh “cần chuyển đổi hành chính lao động để ưu tiên bảo vệ quyền của những người lao động dễ bị tổn thương như lao động nhập cư”.

Nhân quyền của lao động nhập cư là chỉ số quan trọng xác định vị thế quốc tế của một quốc gia. Việc Hàn Quốc bị nhìn nhận như “địa ngục kiến” đối với “người cư trú chưa đăng ký” là điều cần được khắc phục ngay lập tức. Cần cải cách luật pháp và hệ thống, cũng như triển khai mạnh mẽ các chương trình nâng cao nhận thức đối với tất cả các chủ doanh nghiệp sử dụng lao động nhập cư. Những nỗ lực đầy tỉ mỉ từ xã hội và quốc gia để thực sự trở thành một quốc gia tiên tiến là hết sức cần thiết.