Aminossi mất chân phải khi trốn tránh truy quét
Aminossi, một lao động nhập cư từ Ethiopia đã bị mất chân phải trong một vụ tai nạn khi trốn tránh cuộc truy quét của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh vào ngày 26 tháng trước và hiện đang nằm viện điều trị tại một bệnh viện ở Seoul.
Aminossi từ dân tộc Tigray của Ethiopia đã bị mất bàn chân phải vào ngày 26 tháng trước. Vụ việc xảy ra khi đội đặc nhiệm của Cục Xuất Nhập Cảnh ở Yangju đột ngột ập vào nhà máy nơi ông làm việc ở Paju, tỉnh Gyeonggi để truy quét lao động nhập cư bất hợp pháp. Chỉ riêng trong năm nay, gần như mỗi tháng đều có trường hợp lao động nhập cư bất hợp pháp bị thương hoặc thiệt mạng trong quá trình truy quét vì hành động trái nhân quyền của Bộ Tư pháp, gây ra nhiều chỉ trích.
Trong một buổi phỏng vấn bằng văn bản vào ngày 27, Aminossi đã mô tả tình huống vào ngày xảy ra vụ truy quét. Khi anh và đồng nghiệp vừa trở lại làm việc sau giờ nghỉ giải lao, các nhân viên của đội truy quét đã ập tới. Hiện trường trở nên hỗn loạn. Các đồng nghiệp của anh bị những nhân viên truy quét đá, còng tay và đấm đập. Một số người khác đã nhảy ra ngoài cửa sổ vì hoảng sợ và bị thương.
Aminossi cũng đã tìm cách trốn tránh. Anh cố gắng trốn gần một chiếc máy tái chế lớn nhưng lại bị rơi vào bên trong. Khi anh cố gắng thoát ra thì máy bất ngờ khởi động. Những lưỡi dao sắc nhọn đã cắt đứt một phần giày và chân phải của anh. Aminossi kể lại rằng anh đã hét lên đau đớn cho đến khi có ai đó tắt máy.
Ngay sau khi được giải cứu, anh được đưa đến bệnh viện nhưng tại bệnh viện đầu tiên, các bác sĩ cho biết khả năng ghép lại chân của anh chỉ có 10%. Do nhiễm trùng nghiêm trọng, Aminossi đã được chuyển đến một bệnh viện khác ở Seoul và phải cắt bỏ phần chân dưới đầu gối. Cho đến nay, anh vẫn đang điều trị nội trú tại bệnh viện.
Aminossi đã đến Hàn Quốc một mình để tránh xung đột Tigray ở Ethiopia. Năm 2022, anh đã nộp đơn xin tị nạn tại Hàn Quốc nhưng bị Bộ Tư pháp từ chối với lý do anh không phải là một nhân vật chính trị nổi tiếng nên khả năng bị ngược đãi là thấp. Khi nộp đơn xin tị nạn, người nộp đơn được cấp visa G-1 và có thể làm việc hợp pháp cho đến khi có quyết định cuối cùng. Sau khi không được công nhận là người tị nạn, Aminossi không thể duy trì visa này nên đã trở thành lao động nhập cư bất hợp pháp để sống sót, dẫn đến vụ tai nạn đau lòng này.
Aminossi nói: “Cần có cách tiếp cận an toàn và nhân đạo hơn trong việc thi hành pháp luật. Đối xử với lao động nhập cư bất hợp pháp như những tội phạm mà không có bất kỳ quy trình hợp pháp hay bảo vệ thân thể, xúc phạm nhân phẩm của họ không chỉ gây tổn hại cho cá nhân mà còn làm tổn hại đến hình ảnh toàn cầu của Hàn Quốc”.
Mỗi khi có trường hợp bị thương hoặc thiệt mạng trong các cuộc truy quét liên ngành của Bộ Tư pháp đối với lao động nhập cư bất hợp pháp như Aminossi, thì tiếng nói kêu gọi chấm dứt các hoạt động truy quét trái nhân quyền lại vang lên. Vào ngày 31 tháng 1, một lao động nhập cư từ Việt Nam đã bị phát hiện đã tử vong sau khi trốn ở một bãi gỗ trong một nhà máy ở Incheon để tránh bị truy quét của sở xuất nhập cảnh. Ngày 26 tháng 2, một lao động người Kazakhstan đã rơi từ tầng 3 của một nhà máy sản xuất ở Hwaseong, tỉnh Gyeonggi và rơi vào trạng thái hôn mê trong 8 ngày. Cùng ngày đó, 7 người đã bị thương nặng ở Gyeongsan, tỉnh Gyeongsangbuk khi tìm cách trốn tránh cuộc truy quét. Vào ngày 19 tháng trước, một lao động nhập cư từ Việt Nam cũng đã bị thương và phải phẫu thuật sau khi cố gắng chạy trốn ở Paju, tỉnh Gyeonggi.
Trong một cuộc phỏng vấn với Kyunghyang Shinmun vào ngày 14, luật sư Choi Jung-gyu của Công ty luật Wongok – người đại diện pháp lý cho Aminossi – đã phê phán rằng mặc dù có hướng dẫn của Bộ Tư pháp về “Nguyên tắc tuân thủ quy trình pháp lý và bảo vệ nhân quyền trong quá trình truy quét đối tượng vi phạm xuất nhập cảnh”, nhưng nó đã bị làm sai lệch tại hiện trường truy quét.
Luật sư Choi nói: “Theo nguyên tắc, Sở Xuất Nhập Cảnh phải lập kế hoạch truy quét bằng văn bản, nhưng có trường hợp địa điểm truy quét trong kế hoạch khác với thực tế.” Ông cho biết thêm: “Kế hoạch truy quét chỉ mang tính hình thức, trong khi thực tế họ đột kích vào những nơi tập trung đông lao động nhập cư như nhà hàng, nhà thờ, xe đưa đón công nhân, không đảm bảo an toàn cho lao động nhập cư”.
Luật sư Choi cũng chỉ trích thái độ của chính phủ khi đối xử với lao động nhập cư bất hợp pháp như “những tội phạm tiềm ẩn”. Ông nói: “Cần chuyển từ truy quét chủ yếu dựa vào vũ lực sang cách truy quét có thể dự đoán được, yêu cầu người vi phạm quá hạn tự nguyện ra trình diện”. Ông cũng đề xuất điều chỉnh thứ tự ưu tiên truy quét, cho rằng ưu tiên truy quét những người tuyển dụng lao động bất hợp pháp, những kẻ môi giới và buôn bán người lao động nhập cư.
Cần đánh giá đúng nguyên nhân khiến lao động nhập cư rơi vào tình trạng bất hợp pháp. Theo công đoàn lao động nhập cư, do suy thoái kinh tế gần đây, số lượng lao động nhập cư không tìm được việc làm mới trong vòng 3 tháng đang gia tăng, buộc họ phải rơi vào tình trạng bất hợp pháp. Một số lao động nhập cư với visa E-7, E-8 cũng tự nguyện trở thành bất hợp pháp vì phải trả chi phí môi giới hàng tháng từ lương của họ.
Liên minh các tổ chức nhân quyền lao động nhập cư trên toàn quốc đã chỉ trích chính sách kép của chính phủ khi mở rộng cấp thị thực cho lao động nhập cư nhưng lại tăng cường truy quét. Trong một thông cáo báo chí vào tháng 12 năm ngoái, Bộ Tư pháp đã tự ca ngợi rằng nhờ “duy trì chính sách truy quét nhất quán để giảm số lượng người nước ngoài cư trú bất hợp pháp, đã đạt được thành tích phát hiện 43.404 trường hợp – mức cao nhất từ trước đến nay vào tháng 11 và buộc 41.461 người tự nguyện xuất cảnh”. Bộ Tư pháp đang tiếp tục chiến dịch truy quét liên ngành từ ngày 14 tháng này đến ngày 29 tháng 6 theo “Kế hoạch 5 năm (2023-2027) giảm số người cư trú bất hợp pháp”. Liên minh nói rằng hoạt động truy quét “đã thất bại trong việc cải thiện tình trạng nhân quyên của lao động nhập cư bất hợp pháp dễ bị tổn thương cũng như không đạt được mục tiêu giảm số lượng họ như chính phủ mong muốn”, và kêu gọi “chấm dứt chính sách truy quét và trục xuất”.
Một quan chức Bộ Tư pháp cho biết “chúng tôi đang tiến hành truy quét tuân thủ các thủ tục hợp pháp”.